टोकियो,जापान। जापानको सेल्फ डिफेन्स फोर्सले फिलिपिन्समा भएको संयुक्त सैन्य अभ्यासका क्रममा पहिलो पटक टाइप ८८ सतहबाट समुद्री जहाजमा प्रहार गर्ने एन्टी–शिप मिसाइल प्रहार गरेको छ। बुधबार भएको यो अभ्यासमा जापानसँगै फिलिपिन्स, अमेरिका, अष्ट्रेलिया लगायतका देशका सैनिक सहभागी थिए। जापानले दोस्रो विश्वयुद्धपछि अपनाउँदै आएको सैन्य संयमताको अर्को सीमा पार गरेको रूपमा यो घटनालाई हेरिएको छ।

फिलिपिन्सको उत्तरी क्षेत्र इलोकोस नोर्तेको पाओआय स्यान्ड ड्युन्सबाट प्रहार गरिएको टाइप ८८ मिसाइलले तटबाट करिब ७५ किलोमिटर टाढा रहेको फिलिपिन्स नौसेनाको सेवामुक्त युद्धपोत बीआरपी क्युजोनलाई निशाना बनाएको थियो। फिलिपिन्स सेनाका अनुसार दुईवटा टाइप ८८ मिसाइल प्रहार गरिएको र दुवैले छोटो समयमै लक्ष्यमा प्रहार गरेका थिए।

फिलिपिन्सका रक्षा सचिव गिलबेर्तो तेओदोरो जुनियर र जापानका रक्षा मन्त्री सिन्जिरो कोइजुमीले उक्त प्रत्यक्ष प्रहार अभ्यास अवलोकन गरेका थिए। फिलिपिन्सका राष्ट्रपति फेर्दिनान्द मार्कोस जुनियरले भने मनिलास्थित सैन्य मुख्यालयबाट प्रत्यक्ष भिडियोमार्फत अभ्यास हेरेका थिए। फिलिपिन्स सरकारले यस अभ्यासले साझेदार मुलुकहरूबीच समुद्री सुरक्षा, समन्वय र स्वतन्त्र जलमार्गको संरक्षणमा सहयोग पुग्ने बताएको छ।

टाइप ८८ मिसाइल करिब १०० किलोमिटर दूरीसम्म प्रहार गर्न सक्ने जापानमा विकास गरिएको तटीय रक्षा प्रणाली हो। यसको मुख्य उद्देश्य तटीय क्षेत्रतर्फ अघि बढ्ने शत्रु जहाजलाई रोक्नु हो। पछिल्ला वर्षहरूमा चीनको बढ्दो समुद्री गतिविधि, दक्षिण चीन सागरको तनाव र ताइवान वरपरको सुरक्षा चिन्ताका बीच जापान, फिलिपिन्स र अमेरिकाबीच सैन्य सहकार्य तीव्र बन्दै गएको छ।

जापान सन् २०१२ देखि फिलिपिन्स–अमेरिका वार्षिक बालिकातान सैन्य अभ्यासमा पर्यवेक्षकका रूपमा सहभागी हुँदै आएको थियो। तर यस वर्ष करिब १ हजार ४०० जापानी सैन्य कर्मचारी, युद्धपोत, विमान र मिसाइल प्रणालीसहित सक्रिय रूपमा सहभागी हुनु जापानको सैन्य भूमिकामा महत्वपूर्ण परिवर्तनका रूपमा लिइएको छ। यस वर्षको बालिकातान अभ्यासमा १७ हजारभन्दा बढी सैनिक सहभागी रहेको जनाइएको छ।

सोमबार पनि फिलिपिन्स, अमेरिका, क्यानडा र जापानका ८०० भन्दा बढी सैनिकले शत्रुको अवतरण प्रयास रोक्ने परिदृश्यमा आधारित प्रत्यक्ष गोली प्रहार अभ्यास गरेका थिए। उक्त अभ्यासमा जापानको ग्राउन्ड सेल्फ डिफेन्स फोर्सअन्तर्गत टाढाका टापुहरूको रक्षा गर्ने विशेष इकाइ, एम्फिबियस र्‍यापिड डिप्लोयमेन्ट ब्रिगेडका करिब ४० सदस्य सहभागी थिए।

चीनले भने जापान र उसका साझेदार मुलुकहरूको यस्तो सैन्य गतिविधिको आलोचना गरेको छ। चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले जापानले सुरक्षा सहकार्यको नाममा विदेशमा आक्रामक मिसाइल प्रणाली प्रयोग गरेको आरोप लगाएको छ। बेइजिङले यस्ता अभ्यासले क्षेत्रीय तनाव बढाउने दाबी गर्दै आएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो अभ्यास केवल सैन्य तालिम मात्र नभई पूर्वी एसिया र दक्षिण चीन सागर क्षेत्रमा शक्ति सन्तुलन बदलिँदै गएको संकेत पनि हो। लामो समयसम्म आत्मरक्षामै सीमित रहँदै आएको जापान अब आफ्ना साझेदार मुलुकहरूसँग सक्रिय प्रतिरक्षा र समुद्री अवरोध क्षमताको अभ्यासमा खुला रूपमा सहभागी हुन थालेको छ।