टोकियो। जापानमा घरपरिवारलाई एक सातासम्म पुग्ने खाना, पानी तथा आपत्कालीन सामग्री तयार राख्न आग्रह गरिएको छ। विपद् व्यवस्थापनमन्त्री गोशी होसोनोले कम्तीमा तीन दिन र सम्भव भएसम्म सात दिनका लागि आवश्यक सामग्रीको व्यवस्था गर्न आह्वान गरेका हुन्।

प्रकाशित समाचारअनुसार, मन्त्री होसोनोले अक्टोबर २६ मा फुजी टेलिभिजनको अनलाइन कार्यक्रममा विपद् आउनुअघिको तयारीमा जोड दिँदै खाना, पानी र आपत्कालीन शौचालय तयार राख्न आग्रह गरेका थिए। उक्त आह्वानपछि सामाजिक सञ्जालमा ठूलो भूकम्प आउन लागेको हो कि भन्ने चिन्तासमेत देखिएको समाचारमा उल्लेख छ।

तर, उक्त आग्रह कुनै निश्चित भूकम्प वा विपद् तत्काल आउने चेतावनीका आधारमा गरिएको होइन। समाचारअनुसार, मन्त्रीले दैनिक जीवनमै विपद्का लागि तयारी गर्नुपर्ने विषयलाई जोड दिएका हुन्।

एक साताको सामग्री राख्न किन भनियो?

यसको मुख्य कारण विपद्पछि अवरुद्ध हुने अत्यावश्यक सेवा र आपूर्ति व्यवस्था हो। जापानको कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयका अनुसार, विगतका विपद्मा आधारभूत सेवा पुनः सञ्चालन हुन एक साताभन्दा बढी समय लागेको उदाहरण छन्। राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पुग्न पनि तीन दिनभन्दा बढी लाग्न सक्छ।

ढुवानी प्रणाली रोकिँदा सुपरमार्केट र कन्भिनियन्स स्टोरबाट एक सातासम्म खाद्यान्न किन्न नसकिने अवस्था आउन सक्ने मन्त्रालयको भनाइ छ। यस्तो समयमा परिवारको दैनिक आवश्यकता पूरा गर्न घरमै पर्याप्त सामग्री राख्न सुझाइएको हो।

यो नयाँ निर्देशन हो?
घरमा आपत्कालीन खाद्यान्न र पानी राख्ने सुझाव जापान सरकारले पहिलेदेखि दिँदै आएको छ। मन्त्रिपरिषद् कार्यालयको आधिकारिक मार्गदर्शनमा पनि प्रत्येक परिवारलाई कम्तीमा तीन दिन र सम्भव भए एक सातासम्म पुग्ने सामग्री राख्न भनिएको छ। पछिल्लो आह्वानले यही तयारीलाई पुनः जोड दिएको हो।

कति पानी र कस्तो खाना राख्ने?
सरकारी मार्गदर्शनअनुसार पिउन र खाना बनाउन प्रतिव्यक्ति दैनिक करिब तीन लिटर पानी आवश्यक पर्छ। यस हिसाबले एक साताका लागि एक जनालाई २१ लिटर र दुई जनाको परिवारलाई ४२ लिटर पानीको व्यवस्था गर्नुपर्छ।

खाद्यान्नमा परिवारको रुचि र आवश्यकताअनुसार चामल, तयारी खाना, चाउचाउ, पास्ता, डिब्बाबन्द खाद्यवस्तु तथा लामो समय टिक्ने खानेकुरा राख्न सकिन्छ। शिशु, ज्येष्ठ नागरिक तथा विशेष खानपान आवश्यक पर्ने सदस्यका लागि उपयुक्त सामग्री छुट्टै तयार राख्न सुझाइएको छ।

खाना र पानीसँगै पोर्टेबल शौचालय, ट्वाइलेट पेपर, टर्च, अतिरिक्त ब्याट्री, रेडियो र नियमित खाने औषधि पनि तयारीमा समेट्न भनिएको छ। परिवारका सदस्यबीच विपद्का बेला सम्पर्क गर्ने तरिका र भेट्ने स्थान पहिल्यै तय गर्नु पनि आवश्यक रहेको सरकारी मार्गदर्शनमा उल्लेख छ।

दैनिक प्रयोग गर्दै भण्डारण कायम राख्ने:

सरकारले खाद्यान्न खेर जान नदिन ‘रोलिङ स्टक’ विधि अपनाउन प्रोत्साहन गरेको छ। यसमा दैनिक प्रयोग हुने सामग्री केही बढी किनेर राख्ने, म्याद नजिकिएका खानेकुरा पहिले प्रयोग गर्ने र खपत भएको परिमाण पुनः थप्ने गरिन्छ। यसरी नियमित किनमेलबाटै आपत्कालीन मौज्दात कायम राख्न सकिन्छ।

जापानमा बसोबास गर्ने नेपाली समुदायले पनि आफ्नो परिवारको सङ्ख्याअनुसार तयारी गर्नुका साथै स्थानीय सरकारले जारी गरेको जोखिम नक्सा र नजिकको सुरक्षित आश्रयस्थलबारे जानकारी राख्नु उपयोगी हुन्छ। सरकारी मार्गदर्शनले घरमा सामग्री राख्नेसँगै आफ्नो क्षेत्रको जोखिम बुझ्न र आवश्यक परे कहाँ जाने भन्ने विषयमा परिवारभित्र छलफल गर्न सुझाएको छ।