टोकियो/जापान। जापानमा माध्यमिक विद्यालयका करिब १.८ प्रतिशत (अर्थात् हरेक ५५ विद्यार्थीमध्ये एक जना) ले गत वर्षको अवधिमा नशा गर्ने वा मानसिक अवस्था परिवर्तन गर्ने उद्देश्यले ओटीसी (Over-the-counter) अर्थात् चिकित्सकको प्रेस्क्रिप्शनबिनै किन्न सकिने औषधिको दुरुपयोग गरेको एक सरकारी सर्वेक्षणमा देखिएको छ। यो तथ्यांक पहिलो पटक सार्वजनिक गरिएको हो।

स्वास्थ्य मन्त्रालयको अनुसन्धान टोलीले गत वर्ष सेप्टेम्बरदेखि डिसेम्बरसम्म गरेको सर्वेक्षणमा ३८ हजार विद्यार्थीको उत्तर संकलन भएको थियो। सो सर्वेक्षणमा विद्यार्थीलाई, “गत एक वर्षमा नशा गर्ने वा मुड परिवर्तन गर्ने उद्देश्यले औषधिको निर्धारित मात्राभन्दा बढी वा बढी पटक सेवन गरेका छौ ?” भनेर सोधिएको थियो।

लिङ्ग अनुसार हेर्दा, केटामा दुरुपयोग दर १ दशमलव ५ प्रतिशत र केटीमा २ प्रतिशत देखियो। कक्षा अनुसार हेर्दा पहिलो वर्षमा २ दशमलव १ प्रतिशत, दोस्रोमा १ दशमलव ८ प्रतिशत र तेस्रोमा १ दशमलव ६ प्रतिशतले यस्तो व्यवहार देखाएका छन्।

औषधि पाउने स्थानका बारेमा, ६४ दशमलव २ प्रतिशतले ड्रग स्टोर वा अन्य पसलबाट पाएको भनेका छन् भने ३३ दशमलव ३ प्रतिशतले घरमै फेला पारेको बताएका छन्। “स्कूल बिलकुलै रमाइलो छैन,” “मनको कुरा गर्न साथी छैन,” वा “समस्या बारे अभिभावकसँग कहिल्यै कुरा हुँदैन” भन्ने समूहमा औषधि दुरुपयोग गर्नेको संख्या बढी देखिएको छ।

दैनिक जीवन वा विद्यालयमा कठिनाइ भोग्ने प्रश्नमा, दुरुपयोग गर्ने विद्यार्थीमध्ये २१ प्रतिशतले “धेरै” भनेका छन् भने २६ प्रतिशतले “केहि हदसम्म” भनेका छन्।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले हरेक दुई वर्षमा माध्यमिक विद्यार्थीको मदिरा, धूमपान र मादक पदार्थ दुरुपयोगबारे राष्ट्रिय सर्वेक्षण गर्दै आएको छ। यसपटक पहिलो पटक ओटीसी औषधिबारे प्रश्न समावेश गरिएको हो।

अध्ययन नेतृत्व गरेका राष्ट्रिय स्नायु विज्ञान तथा मानसिक रोग केन्द्रका अनुसन्धानकर्ता ताकुया शिमानेका अनुसार, नतिजाले ओटीसी औषधिको दुरुपयोग देशभर फैलिएको संकेत देखाउँछ। उनले “बालबालिका र परिवारलाई परामर्श तथा सहयोगसँग जोड्ने प्रणाली आवश्यक छ” भनेका छन्।

सन् २०२१ मा उच्च माध्यमिक विद्यार्थीलाई लक्ष्य गरेर गरिएको अर्को सर्वेक्षणमा पनि १ दशमलव ६ प्रतिशत (अर्थात् हरेक ६० विद्यार्थीमध्ये एक जना) ले ओटीसी औषधि दुरुपयोग गरेको पाइएको थियो।

गत मे महिनामा पारित औषधि सम्बन्धी संशोधित कानुन अनुसार, यदि ओटीसी औषधिमा दुरुपयोगको सम्भावना हुने तत्व भएमा सरकार युवा समूहलाई यसको बिक्रीमा प्रतिबन्ध लगाउनेछ।