टोकियो/जापान। आज सेप्टेम्बर १ तारिख, जापानमा “बोउसाई नो हि” (防災の日) अर्थात् “विपद् व्यवस्थापन दिवस” का रुपमा मनाइन्छ। यो दिवस सन् १९२३ को सेप्टेम्बर १ मा आएको विनाशकारी कान्तो भूकम्पको स्मृतिमा सुरुवात गरिएको हो। यस दिनलाई प्राकृतिक विपदहरु जस्तै- भूकम्प, सुनामी, आँधीबेहरी वा बाढी जस्ता घटनाप्रति सतर्क रहन र आपतकालीन तयारीलाई मजबुत बनाउन समर्पित गरिएको छ।

यस अवसरमा जापानका विभिन्न क्षेत्रमा विभिन्न कार्यक्रम र अभ्यास सञ्चालन गरिएको छ। टोकियोमा फायर डिपार्टमेन्टले आयोजना गरेको “बोउसाई क्युक्यु फेयर” मा अभिभावक र बालबालिकालाई सहभागी गराइ आगो निभाउने अभ्यास, प्राथमिक उपचार, र CPR सिकाउने कार्य गरिन्छ। यसले सामान्य नागरिकलाई आपतकालमा सही ढंगले प्रतिक्रिया दिन मद्दत गर्ने विश्वास लिइएको छ।

साथै, रेडियो तथा टेलिभिजन कार्यक्रममार्फत “भूकम्प बीमा” (地震保険) को महत्वबारे जनचेतना फैलाइने गरिन्छ। “आगलागी बीमा” भन्दा फरक भूकम्प बीमाले भूकम्प, सुनामी वा ज्वालामुखीजन्य गतिविधिबाट हुने क्षति समेत कभर गर्ने भएकाले यसमा जनताको ध्यानाकर्षण गराइएको छ।

यसैबीच, हालै सार्वजनिक गरिएको एक सर्वेक्षण अनुसार करिब ६० प्रतिशत जापानी नागरिक विपद् प्रति गहिरो चिन्ता राख्छन्। तर, वास्तविक तयारी भने अझै अपर्याप्त छ। धेरैले आपतकालीन सामग्री भण्डारण नगरेको वा नियमित रूपमा विपद् अभ्यासमा भाग नलिएको देखिएको छ।

“बोउसाई नो हि” ले जापानी समाजलाई विगतका भूकम्प र प्राकृतिक विपद्बाट सिकेर भविष्यमा अझ सुरक्षित र सजग जीवन जिउन प्रेरित गर्ने उद्देश्य बोकेको छ। आजको दिनलाई अवसर बनाएर घरपरिवार, विद्यालय, कार्यस्थल र समुदायस्तरमै तयारीलाई बलियो बनाउन जापानी सरकारले आह्वान गरेको छ।