जापान । जापानको आओमोरी प्रिफेक्चरस्थित अजिगासावा क्षेत्रमा पूर्व शाही जापानी सेनाले प्रयोग गरेको ऐतिहासिक ब्यारेकमध्ये एक यस वर्षको जाडोयामको अत्यधिक हिउँको भारका कारण ढलेको छ। दोस्रो विश्वयुद्धपछि आवास र विद्यालयका रूपमा समेत प्रयोग गरिएको उक्त संरचना स्थानीय इतिहासको महत्वपूर्ण प्रतीकका रूपमा चिनिन्थ्यो।

ढलेको संरचना ‘ब्यारेक नं. ९’ हो, जुन पूर्व शाही जापानी सेनाको यामादानो अभ्यास क्षेत्रका १२ वटा ब्यारेकमध्ये बाँकी रहेको अन्तिम संरचना थियो। माउन्ट इवाकीको उत्तरी फेदीमा रहेको उक्त काठे भवन करिब सन् १९१२ तिर निर्माण गरिएको थियो। ७.३ मिटर चौडाइ र ६७ मिटर लम्बाइ रहेको भवनमा एक समय २०० सैनिकसम्म बस्ने गरेको स्थानीय शिक्षा समितिले जनाएको छ।

स्थानीयवासीका अनुसार जनवरी अन्त्यतिर ठूलो आवाज आएपछि भवन जमिनतर्फ धसिँदै गएको देखिएको थियो। त्यस समयमा क्षेत्रमा करिब ४० सेन्टिमिटर हिउँ जमेको थियो। हिउँ पग्लिएपछि मार्च २३ मा गरिएको निरीक्षणका क्रममा भवनको पूर्वी भाग पूर्ण रूपमा ढलेको पाइएको थियो।

दोस्रो विश्वयुद्धपछि ती १२ वटै ब्यारेक निजी व्यक्तिलाई बिक्री गरिएको थियो र नयाँ बसोबास विकासका क्रममा आवासका रूपमा प्रयोग गरिएको थियो। पछि जनसंख्या वृद्धि भएसँगै अन्य सबै ब्यारेक भत्काइए र तिनका काठ विद्यालय तथा अन्य संरचना निर्माणमा प्रयोग गरिए।

ब्यारेक नं. ९ भने सन् १९४७ देखि १९६० सम्म माध्यमिक विद्यालयका रूपमा सञ्चालनमा थियो। त्यसपछि नजिकका बासिन्दाले कृषि उपकरण भण्डारण गर्न प्रयोग गर्दै आएका थिए। पछिल्ला वर्षहरूमा यसलाई अध्ययन तथा अनुसन्धानका साथै स्थानीय बालबालिकाको सामुदायिक अध्ययनका लागि पनि प्रयोग गरिएको थियो।

समयक्रममा भवनमा विभिन्न परिवर्तन र मर्मतका काम हुँदा यसको संरचना कमजोर बन्दै गएको थियो। करिब १० वर्षअघि स्थानीय शिक्षा समितिले मर्मत कार्य सुरु गरेको भए पनि गत वर्षको अन्त्यसम्म आइपुग्दा छानामा ठूलो प्वालसहित भवन निकै जर्जर अवस्थामा पुगेको थियो।

स्थानीय शिक्षा समितिका सदस्य काकुया नाकाताले भने, “यो क्षेत्रको युद्धकालदेखि भूमि विकास र विद्यालयसम्मको इतिहास बोकेको सम्पदा हो। यति लामो समयसम्म टिकेर रहनु नै आश्चर्यको विषय हो।”