सेचुबुन(節分)जापानमा एक महत्वपूर्ण परम्परागत पर्व हो, जुन हरेक वर्ष फेब्रुअरी ३ वा कहिलेकाहीँ फेब्रुअरी २ मा मनाइन्छ। यसको अर्थ “ऋतुको अन्तिम दिन” हो र यो विशेष रूपमा वसन्त ऋतुको सुरुआत अर्थात् रिस्युन(立春) को अघिल्लो दिनमा पर्छ। यो पर्व पुरानो जापानी चन्द्र-सौर्य पात्रोअनुसार नयाँ वर्षको आगमनसँग सम्बन्धित छ। सेचुबुनको इतिहास ८औँ शताब्दी (नारा काल) मा सुरु भएको मानिन्छ। यो चिनियाँ परम्पराबाट प्रभावित छ र सुरुआतमा यो बौद्ध धर्म र शिन्तो संस्कृतिसँग सम्बन्धित थियो। प्रारम्भमा, यो दुष्ट शक्तिहरूलाई घरबाट टाढा राख्ने धार्मिक अनुष्ठानको रूपमा गरिन्थ्यो।

जापानी परम्परामा (鬼) ओनी लाई दुर्भाग्य र दुष्ट शक्तिहरूको प्रतीक मानिन्छ।節分को मुख्य उद्देश्य दुष्ट शक्तिहरूलाई हटाउँदै घर-परिवारमा शान्ति र समृद्धि ल्याउनु हो। यो पर्वले ऋतु परिवर्तनको समयमा “शुद्धीकरण” आवश्यक छ भन्ने धार्मिक विश्वासलाई पनि व्यक्त गर्छ। यस दिन गरिने परम्पराहरूमा प्रमुख रूपमा 豆撒き (मामेमाकी) पर्छ। यसमा “मामे” भनिने सुक्खा भुटेको भटमासलाई  घरको दैलो र बगैंचामा छरिन्छ। परिवारको मुखिया वा भाग्यशाली व्यक्तिले “鬼は外! 福は内!” ( दुष्ट शक्ति बाहिर! भाग्य भित्र!) भनी चिच्याउँदै बीउ छर्ने प्रचलन छ। यसले ओनीलाई भगाई भाग्य र समृद्धि भित्र्याउने विश्वास गरिन्छ।

यसैगरी,節分को अर्को महत्वपूर्ण परम्परा 恵方巻き (एहोमाकी) हो। यसमा मानिसहरूले लामो सुसि रोल (एहोमाकी) भाग्यशाली दिशामा फर्केर मौन रूपमा खाने गर्छन्। यो परम्पराले स्वास्थ्य, दीर्घायु र समृद्धि ल्याउँछ भन्ने विश्वास छ। साथै,節分मा बच्चाहरूले ओनीको अनुहारको मास्क लगाएर रमाइलो खेल्ने गर्छन्, जहाँ वयस्कहरूले सोयाबिन फालेर “ओनीलाई भगाउने” नाटक गर्छन्। ठूला मन्दिरहरूमा पनि सामूहिक मामेमाकी अनुष्ठान आयोजना हुन्छ, जहाँ मानिसहरूले सामूहिक रूपमा प्रार्थना गरी नयाँ ऋतुको स्वागत गर्छन्।

節分को मिति पुरानो चन्द्र-सौर्य पात्रोअनुसार निर्धारण गरिने भएकाले वर्षमा हल्का भिन्नता आउँछ। सामान्यतया, यो फेब्रुअरी ३ मा पर्छ, तर पात्रोअनुसार कहिलेकाहीँ फेब्रुअरी २ मा पनि पर्न सक्छ। यस पर्वले दुष्ट शक्तिहरूलाई हटाएर नयाँ ऋतु र समृद्धिको स्वागत गर्ने धार्मिक र सांस्कृतिक परम्परालाई झल्काउँछ। यसको मुख्य विशेषता परिवार र समुदायलाई एकताबद्ध गर्ने र परम्परागत मान्यतालाई संरक्षण गर्ने हो।

नेपालन्युजपोस्ट युट्युबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। फेसबुक र टिकटक मा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार