टोकियो,जापान। जापानका विश्वविद्यालयहरूले अब घरेलु विद्यार्थीका लागि समेत अंग्रेजी भाषामा पढाइ सुरु गर्ने तयारी तीव्र पारेका छन्। हालसम्म विदेशी विद्यार्थी वा एक्स्चेन्ज कार्यक्रममा सहभागी हुनेहरूका लागि मात्र अंग्रेजी कक्षा चलाइँदै आएको भए पनि अब अधिकांश विश्वविद्यालयहरूले आफ्ना मुख्य कार्यक्रमहरू अंग्रेजीमा पढाउने नीति अगाडि बढाइरहेका छन्।

टोकियो विश्वविद्यालयको इन्जिनियरिङ्ग स्नातकोत्तर विद्यालयले सन् २०२६ देखि सबै कक्षा अंग्रेजीमा सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेपछि देशभर बहस सुरु भएको छ। धेरैले यो निर्णय जापानी विद्यार्थीका लागि चुनौतीपूर्ण भएको भन्दै असन्तुष्टि जनाएका छन्।

यसबीच वासेदा र सोफिया विश्वविद्यालयले क्रमशः आंशिक रूपमा अंग्रेजी माध्यमका कोर्स विस्तार गर्दै घरेलु र विदेशी विद्यार्थीलाई एउटै कक्षामा अध्ययन गराउने अभ्यास सुरु गरेका छन्। वासेदा विश्वविद्यालयको राजनीतिक विज्ञान तथा अर्थशास्त्र संकायले सन् २०१० देखि अंग्रेजीमा पूर्ण स्नातक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ भने सन् २०२७ देखि जापानी विद्यार्थीहरूलाई पनि अनिवार्य रूपमा अंग्रेजी कक्षामा सहभागी गराइनेछ।

सोफिया विश्वविद्यालयले पनि सन् २०२७ मा “डिजिटल ग्रीन टेक्नोलोजी” नामक नयाँ स्नातक कार्यक्रम पूर्ण रूपमा अंग्रेजी माध्यममा सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेको छ। यसमा आधा विद्यार्थीहरू विदेशबाट भर्ना गरिने योजना छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, यो प्रवृत्तिको मुख्य उद्देश्य जापानी विश्वविद्यालयहरूको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धात्मकता बढाउने हो। विश्वका अधिकांश अनुसन्धान, विशेष गरी इन्जिनियरिङ, ऊर्जा र वातावरणसम्बन्धी अध्ययनहरू अंग्रेजीमा प्रकाशित हुने भएकाले जापानका विश्वविद्यालयहरू पनि त्यसै माध्यममा पढाइ विस्तार गर्न बाध्य भएका हुन्।

अर्को कारण, कमजोर येन र घट्दो विदेश अध्ययन रुचिका कारण विद्यार्थीहरूलाई देशमै “आन्तरिक अन्तर्राष्ट्रियकरण” अनुभव गराउने प्रयास हो — अर्थात् विश्वविद्यालयभित्रै अन्तर्राष्ट्रिय वातावरण सिर्जना गर्ने।

तर सबै विश्वविद्यालयहरूका लागि यो परिवर्तन सजिलो छैन। धेरैजसो शिक्षक अंग्रेजीमा अध्यापन गर्न तयार छैनन्, र पर्याप्त स्रोत नभएकाले तत्कालै योग्य कर्मचारी भर्ना गर्न पनि कठिन छ।

शिक्षा विज्ञ लोरी वेसेलहोफका अनुसार, जापानले अझै पनि सामान्य घरेलु विद्यार्थीलाई विश्वविद्यालय स्तरको अंग्रेजी माध्यम अध्ययनका लागि तयार पार्ने प्रणाली विकास गरेको छैन। त्यसैले अहिलेका EMI (English Medium Instruction) कार्यक्रमहरू प्रायः उत्कृष्ट अंग्रेजी क्षमताका विद्यार्थीहरूमै सीमित हुने जोखिम छ।

तथापि, वासेदा र सोफियाको मोडेललाई सफल उदाहरणका रूपमा लिइएको छ – जहाँ घरेलु र विदेशी विद्यार्थीलाई एउटै कक्षामा राखिन्छ, भाषिक सहयोग उपलब्ध गराइन्छ, र उद्देश्य ‘सही अंग्रेजी लेखाइ’ होइन, ‘अन्तर्राष्ट्रिय सोच र संवाद क्षमताको विकास’ मा केन्द्रित गरिएको छ।